ختنه زنان در کردستان همان است که بود، بهرام حيدری، شهرزاد نيوز

شهرزاد نيوز: به رغم ممانعت های بين المللی در مورد ختنه ی زنان، نهادهای دولتی جمهوری اسلامی هيچ اقدامی برای جلوگيری از وقوع اين امر در کردستان ايران انجام نمی دهند.

فواد يکی از فعالان دفاع از حقوق زنان در يکی از شهرهای کردستان است که از چند سال پيش تلاش می کند با ياری دوستانش در يک تشکل غير دولتی با افزايش ختنه ی زنان در اين منطقه مقابله کند. تلاشی که به گفته خودش انرژی بسيار صرف آن می شود و دست آورد آن بسيار اندک است.

فواد يکی از موانعی را که در اين مدت با آن دست به گريبان بوده است، برخوردهای محدودکننده نهادهای امنيتی می داند. او می گويد: «هر فعاليتی، با هر گرايشی در کردستان برای نهادهای امنيتی حساسيت برانگيز است و حتی گاهی فعاليت هايی بسيار معمولی تر و خفيف تر از فعاليت های مرسوم در تهران، در اينجا با برخوردهای شديد روبه رو می شود.»
فواد با اشاره به بازداشت طولانی مدت بسياری از افرادی که در کردستان به عنوان فعالان اجتماعی شهره بوده اند، از احضارهای گاه و بی گاه خود و دوستانش نيز سخن می گويد.

اين فعال اجتماعی کرد به هيوا بوتيمار، فعال محيط زيست، عدنان حسن پور، فعال حقوق بشر، روناک صفارزاده و هانا عبدی، فعالان حقوق زنان اشاره می کند که ماه هاست با اتهام های سنگين و در برخی موارد با احکام اعدام در زندان به سر می برند.

سميرا، يکی ديگر از اعضای اين تشکل غير دولتی حامی حقوق زنان، نيز که همچون فواد تجربه ی احضار و بازداشت های چند روزه در نهادهای امنيت را داشته، معتقد است: «همين که کرد باشی از ديدگاه ماموران امنيتی جمهوری اسلامی مجرمی، چه برسد که بخواهی فعاليت اجتماعی هم انجام بدهی.»

به اعتقاد فواد، ديگر موانع موجود بر سر راه فعاليت اين تشکل غير دولتی، مشارکت اندک زنان کرد به دليل ساختارهای فرهنگی متصلب کردستان، ضعف در اطلاع رسانی و ارتباط گيری با تشکل ها و جريان های حامی حقوق زنان و نيز بی توجهی فعالان جنبش زنان در مرکز به مسائل ويژه ی زنان مناطق ديگر است.

با اين همه اعضای اين تشکل توانسته اند حداقل با تحقيق ميدانی در برخی مناطق کردستان به برداشتی واقعی از گستردگی و علت های ختنه ی زنان دست يابند.

سميرا که در اين تحقيق های ميدانی بار اصلی کار را بر دوش کشيده است می گويد: «پيش از آغاز تحقيقاتمان به هر حال به دليل زندگی در کردستان و اينکه خودمان از همين فرهنگ بوديم، می دانستيم که ختنه زنان وجود دارد اما هرگز فکر نمی کرديم که گستردگی آن اينقدر وسيع باشد.»

تصور اين فعالان اجتماعی مانند همه اين بوده که به احتمال بسيار ختنه ی زنان در خوزستان و لرستان عموميت بيشتری به نسبت کردستان داشته باشد، اما اين تصور زمانی در هم می ريزد که سميرا در کلاس درسی در يکی از روستاهای اطراف بوکان متوجه می شود که از هجده دانش آموز دختر اين مدرسه تنها يک نفر ختنه نشده است و بعد مشخص می شود که آن يک نفر هم فرزند يک خانواده ی مهاجر است.

به گفته ی سميرا اين تنها آماری است که در مدرسه به دست می آيد و بايد به آن آمار نامعلومی را هم افزود که شامل دخترانی می شود که اجازه ی تحصيل ندارند.

نتيجه ی اين تحقيق ميدانی تا اينجای کار نشان می دهد که ختنه ی دختران بيش از همه در منطقه اورامانات معمول است و اين عمل در شرايط کاملا ابتدايی از نظر بهداشتی به وسيله «دايه ها» يا همان ماماهای محلی و حتی در اغلب موارد بدون استفاده از مواد بی حسی و ضدعفونی کننده انجام می شود. گرچه فواد و سميرا تاکيد دارند که هيچ آمار رسمی و قابل اتکايی در اين زمينه موجود نيست و يا اگر موجود است مانند اغلب آمارهای مربوط به مسائل اجتماعی محرمانه تلقی می شود.

به گفته ی فواد در باورهای سنتی مردم اين مناطق ختنه ی زنان موجب حفظ نجابت و پاکی آنان می شود. اما شهلا، پزشک متخصص زنان که خود از فعالان حقوق زنان می باشد، تاکيد می کند: «افسانه های مربوط به مفيد بودن ختنه چه در مردان و چه در زنان تنها برای سرپوش گذاشتن بر تداوم اين سنت غيرانسانی در ايران است.»

او می گويد: «ديگر کاملا قطعی و مسلم است که ختنه ی زنان هيچ نتيجه ای ندارد به غير از اينکه آنان همواره در معرض بيماری های عفونی اندام تناسلی و نيز اختلال در سيستم هرمونی باشند و اين قطعی است که زنان ختنه شده تا پايان عمر از تجربه ی لذت جنسی محروم می شوند.»

شهلا معتقد است ختنه ی زنان برآمده از نگاهی است که زنان را تنها وسيله ی لذت مردان می داند و هيچ هويت مستقلی برای زن به عنوان يک انسان قائل نيست.

سميرا هرچند به گفته خودش حتی از فکر کردن به موانعی که برای به نتيجه رساندن اين کار بر سر راه دارند، دچار وحشت می شود اما می گويد: «وقتی به عواقب ادامه ی اين سنت در ميان مردم فکر می کنم، وقتی فکر می کنم ای کاش نسل پيش از من چنين مبارزه ای را آغاز می کرد تا شايد امروز کمی اوضاع بهتر می شد، به خودم می گويم ناچارم که فعاليتم را ادامه بدهم. چون فکر می کنم ما حداقل در برابر نسل بعدی مسئوليت سنگينی داريم.»