خشونت مجازی (بخش نخست)، ترور شخصيت در وب، ايمان پاک نهاد، سرمايه

بيش تر کارشناسان و نويسنده های دنيای مجازی بر اين باورند که خشونت هايی که در محيط اينترنت و دنيای مجازی وجود دارد، متاثر از زندگی واقعی است.
آن ها معتقدند هر چه قدر که آدم ها می توانند به طور متعالی زندگی کنند، به همان اندازه امکان زندگی در سطوح اخلاقی پايين را هم دارند.
اما خشونت در دنيای مجازی به چه معناست. بيرشک، دکتر روان شناس، خشونت را معادل نوعی پرخاشگری می داند: «پرخاشگری به اين معنا نيست که درگيری فيزيکی داشته باشيم. تعريف روانشناسی هرگونه تخريب جسمی، کلامی و مالی «پرخاشگری» است.»
پريسا کاکايی، وبلاگ نويسی که در وبلاگ خود معمولا در حوزه زنان می نويسد، خشونت در وبلاگستان را اين طور تعريف می کند: «نداشتن امنيت در محيط اينترنت به طوری که امکان ارايه افکار و عقيده ها به طور آزادانه وجود نداشته باشد، نوعی خشونت است. اين خشونت هم می تواند از سوی مقامات امنيتی کشوری صورت گيرد و هم از سوی افراد و مردم عادی که مخالف افکار ارايه شده هستند.»
کاکايی برای توضيح بيش تر گفته اش، مثالی مطرح می کند: «وقتی مطلبی در يکی از سايت ها يا وبلاگ ها درباره مسايل بهداشت جنسی نوشته می شود، پيامدهای حاصل از آن نوعی خشونت تلقی می شود. به طور مثال پيام ها و ايميل هايی برای نويسنده مطلب فرستاده می شود و در آن پيشنهادهای جنسی به نويسنده ارايه می شود يا عکس ها و نوشته های هرزنگارانه ارسال می شود.»
آسيه امينی، بلاگر، خشونت مجازی را ايجاد مزاحمت در زندگی شخصی آدم ها می داند: «عرصه مجازی اين امکان را دارد که افراد بدون اين که شناخته شوند، اظهارنظر کنند. اين امکان دو نوع رفتار به وجود می آورد.
نويسنده ها، هم می توانند به ارايه آزاد افکار و اطلاعات بپردازند و هم از اين موقعيت و امکان سوءاستفاده کنند. آن ها می توانند در اين موقعيت بدون اين که کسی نام شان را بداند، تخريب شخصيت کنند و حتی سوءارتباط داشته باشند.»
امينی فضای وب را امکانی بالقوه می داند که امکان استفاده درست و غلط در آن به طور مساوی وجود دارد.
دکتر بيرشک معتقد است که فضای اينترنت، برای ترور شخصيت هم مناسب است: «متاسفانه اينترنت اين امکان را دارد که شخصيت ها به راحتی ترور شده و زيرسوال بروند. اين موضوع را می توان با فضای روزنامه ها هم مقايسه کرد. در روزنامه ها هم ممکن است سخنگوی دو ديدگاه يا دو حزب عليه همديگر حرف بزنند.»
اين دکتر روان شناس از آستانه تحمل افراد که از محيط مجازی سوءاستفاده می کنند، سخن می گويد: «آستانه تحمل اين افراد کم تر است و بنابراين آمادگی تخريب ديگران را دارند و بسته به موقعيت اين کار را می کنند.»
بيرشک همچنين اعتقاد دارد که آمادگی برای تخليه روانی و پرخاشگری در افراد، ممکن است از سوی اطرافيان و ديگران به وجود آيد: «امکان دارد ديگران، فرد را برای انجام کاری تشويق و تقويت کنند. به عبارت ديگر، ممکن است فردی نتواند به تنهايی کاری را انجام دهد اما در فضايی قرار می گيرد که مملو از حمايت ديگران است و به او اين امکان را می دهد تا اين کار را انجام دهد. يکی از همان فضاها می تواند، اينترنت باشد.»
جذب و جلب مخاطب يکی از عواملی است که بيرشک معتقد است از عوامل بروز چنين رفتارها و اعمال خشونت ها در فضای اينترنت است: «من به تنهايی شناخته شده نيستم اما سايت يا وبلاگ اين امکان را به من می دهد که به طور آزادانه اين کار را انجام دهم و اين نوعی اختلال رفتار است.»
اين دکتر روان شناس ادامه می دهد: «کسانی که شخصيت ضداجتماعی دارند، از نظر معيارهای اجتماعی کمبود دارند. معيارهای اجتماعی برای آن ها معنای خاصی ندارد. در علم پزشکی به اين گونه افراد بيمار می گوييم، هرچند آن ها خود را بيمار نمی دانند.»

خشونت و جنسيت
سارا، ۲۷ ساله خشونت در فضای وب را بيش تر، متوجه زنان می داند: «همه کسانی که مرا می شناسند ولی جرات بيان اسم و هويت خود را ندارند، در پيام هايی که در وبلاگم می گذارند، از الفاظ رکيک استفاده می کنند. اين ها افرادی هستند که شهامت بيان انتقاد را ندارند بنابراين انتقاد خود را در قالب ناسزا بيان می کنند.»
او خشونت اينترنتی را يکی از موارد خشونت عليه زنان در جامعه می داند. يک بلاگر ديگر که خواست نامش ذکر نشود، معتقد است که بيش ترين موارد اعمال خشونت در فضای وب عليه وبلاگ هايی اعمال می شود که نويسنده آن ها طرفدار حقوق زنان هستند: «انگار می خواهند از اين نويسنده ها انتقام بگيرند و برای اين کار به عنوان مثال نقش های سنتی مثل آشپزی يا شستن لباس و ظرف را به آن ها نسبت می دهند. خب؛ اين هم نوعی خشونت است.»
پريسا کاکايی، که درباره خشونت اينترنتی تحقيق کرده، می گويد: «در بحث جنسيت،خشونت همواره سراغ کسی می رود که نه قانون از او حمايت می کند و نه جامعه. به همين ترتيب فضای پدرسالارانه به محيط وب هم کشيده می شود.»

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

مثالی که کاکايی ذکر می کند، اين چنين است: «فکر می کنند يک زن نبايد پای اينترنت بنشيند. وقتی در يک گفت وگو (چت) اينترنتی متوجه می شوند که طرف گفت وگو يک زن است، خشونت خود را ابراز می کنند. مثلا برای او آدرس سايت های پورنوگرافيک می فرستند يا تصاوير و متن های نامناسب.»
آسيه امينی هم معتقد است: «خشونت عليه زنان در اينترنت با زندگی واقعی ما ارتباط مستقيم دارد و به اين دليل که هويت ها پنهان است مجال بروز چنين خشونت هايی هم بيش تر است.»
عليرضا شيرازی، مدير سايت بلاگفا که يکی از سرويس دهنده های رايگان وبلاگ فارسی است، زنان را بزرگ ترين قربانی تخلف های وبلاگی می داند: «معمولا، نام يک زن همراه با عکس او را در يک وبلاگ منتشر می کنند و عليه او مطلب می نويسند و خشونت ورزی می کنند.»
در شماره های آينده درباره انواع ديگر تخلف و راه های جلوگيری و برخورد با آن خواهيم نوشت.