 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
با معرفي شركت هواپيمايي ملي، هما به سازمان خصوصيسازي از سوي وزارت راه و ترابري، خصوصيسازي هوايي براي اول بار در اقتصاد ايران كليد خورد.
بر اين اساس، گمانه زنيهاي كارشناسان در باب نحوه قيمت گذاري، سودده يا زيانده بودن اين شركت، آمادگي بازار بليت و سوخت و نيز وضعيت داخلي و خارجي صنعت هوايي براي تحليل موفقيت اين واگذاري آغاز شده است.
عبده تبريزي: از واگذاري هما به بخش خصوصي استقبال مي كنم
حسين عبده تبريزي، دبير كل سابق بورس اوراق بهادار تهران كه از كارشناسان ارشد مالي است، ضمن استقبال از واگذاري هما به بخش غيردولتي گفت: پيش نياز موفقيت اين واگذاري اين است كه دولت هر چه سريعتر وضعيت بازار بليت هواپيما و سوخت آن را مشخص كند. والا صورتهاي مالي اين شركت به لحاظ شفاف نبودن قيمت، از شفافيت لازم برخوردار نخواهد بود و همين امر موجب كاهش استقبال از خريد شركتي ميشود كه سودده بودن آن قابل اتكا نيست، ميشود.
عبده تبريزي افزود: با توجه به نوع كاربران هواپيما، فشاري كه دولت در باب تثبيت قيمت وسايل نقليه عمومي همچون مترو، اتوبوس و قطار به جهت كمك به فقرا تحمل ميكند، وجود ندارد. هواپيما در تمام دنيا وسيله حملونقل اقشار كم درآمد نيست.
بنابراين امكان آزادسازي قيمت بليت هواپيما كه نقش مهمي در افزايش سوددهي شركتهاي هواپيمايي و شفاف شدن قيمتها در اين صنعت ميشود در شرايط فعلي وجود دارد. دبيركل سابق بورس اوراق بهادار تهران تاكيد كرد: دولت به موازات آزادسازي قيمت بليت بايد تكليف قيمت سوخت را نيز مشخص كند.
عبده تبريزي بهترين شيوه واگذاري هما را ادغام آن با يك خط هوايي خارجي دانست و اظهار داشت: نبايد نگران سهم داشتن خارجيها در شركت هواپيمايي ملي باشيم يا از خريد آن توسط خارجيها نگران باشيم چرا كه سال هاست اين نگرانيها در تجربههاي بزرگ جهاني از ميان رفته است.
وي افزود: بهعنوان مثال سوئيس ايرلاين پس از آنكه دچار بحران مالي و مديريت شد با خطي آلماني ادغام شد يا هم اكنون كه ورشكستگي آليتاليا پيش آمده بحث ادغام آن مطرح است. هواپيمايي هما كه بيش از سوئيس اير اعتبار نداشته است؛ دبير كل سابق بورس اوراق بهادار تهران در پايان يادآور شد: در شرايط فعلي كه ناوگان هوايي كشور نياز به اصلاح و نوسازي و بهسازي مديريت دارد، چارهاي جز به مشاركت طلبيدن شركاي خارجي در واگذاري هما وجود ندارد. در غيراين صورت خيلي نميتوان به موفقيت اين واگذاري اميدوار بود.
عباس هشي: به اصلاحات ساختاري توجه شود
در همين رابطه دكتر عباس هشي، عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي و حسابرس معتمد بورس به خبرنگار همشهري چاپ عصر گفت: شركت هواپيمايي ايران يك شركت دولتي سنتي است. شركت هواپيمايي ايران جزو شركتهايي محسوب ميشود كه ارائه خدمات و نظارت خدمات آن همواره بهصورت يك بخش راهبردي در كشور مطرح بوده است.
وي با اعتقاد به اينكه واگذاري شركت هواپيمايي ايران به يك سري فاكتورهايي نياز دارد كه بايد به آن توجه شود، گفت: بايد صورت مالي اين شركت قبل از واگذاري آن به بخش خصوصي به دقت مورد تجزيه و تحليل كارشناسان قرا بگيرد و همچنين صورتهاي مالي مورد بررسي قرار گرفته و از شفافيت لازم نيز بر خوردار باشد.
|
advertisement@gooya.com |
|
|
|
|
همچنين از طرف ديگر بايد به وضعيت قيمت بليت و تامين ارز كه نيز توجه كرد. عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي و حسابرس معتمد بورس افزود: دركشورهاي اروپايي خصوصيسازي در وسعت بسيار زيادي انجام شده است اما هواپيمايي در بسياري از كشورهاي اروپايي همانند گذشته متعلق به دولت است و اين صنعت به بخش خصوصي واگذار نشده است چرا كه تجهيزات، خدمات و حتي نرخ فروش بليت اگر رقابتي نباشد ميتواند گران شود كه در اين حالت از نقطه نظر مردم قابليت خريد ندارند.
عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي ادامه داد: شركت هواپيمايي ايران تقريبا يك شركت انحصاري است كه بخشي از آن متعلق به شركت ايران اير است و بخش ديگري از آن به صندوق بازنشستگي وابسته است. بنا بر اين هنگامي كه واگذاري شركت هواپيمايي ايران به بخش خصوصي بخواهد صورت بگيرد رقابتي از نظر فروش بليت نميتوانيم تصور كنيم چرا كه همه از نقطه نظر نياز به تجهيزات و ارز برا بر بودند.
دكتر هشي در بخش ديگري با اشاره به موانع خصوصيسازي در ايران گفت: يكي از موانع خصوصيسازي در ايران اين است كه وقتي دولت ميخواهد فعاليتي را واگذار كند شبه دولتيها براي خريد آن تمايل زيادي از خود نشان ميدهند و با حمايتهايي كه از سوي دولت صورت ميگيرد زمينه فعاليت براي شركتهاي خصوصي سختتر از گذشته ميشود.
بهطور مثال در اين رابطه ميتوان به فعاليت شركت صدرا اشاره كرد كه ابتداي واگذاري فروش بسيار خوبي در بازار سهام داشت اما پس از مدتي هم قرار داد اين شركت كاهش پيدا كرد و هم سازمان گسترش و نوسازي ايران از طريق شركتهايي با فعاليت مشترك رقابت با شركت صدرا را شروع كرد و شاهد بوديم كه سهام 2000 توماني شركت صدرا كه در سال 82 واگذار شد ه بود به قيمت پاييني نزول پيدا كرد. وي ادامه داد: يك فر آيندي در شركتهاي دولتي وجود دارد كه براساس آن واگذاري شركتهاي دولتي به بخش خصوصي نياز به يك بخش خصوصي توان مند از نظر مديريت و اداره را دارد.
بايد توجه كرد كه خصوصيسازي شركت بزرگي مانند شركت هواپيمايي ايران با واگذاري يك كارخانه حتي بزرگ تفاوتهاي زيادي را دارد و حتما بايد اصلاحات ساختاري و همچنين اصلاحات مالي آن از قبل تحقق پيدا كند.
همچنين از طرف ديگر تمام موانع پيش روي واگذاري شركت هواپيمايي ايران مانند رقابت شركتهاي شبه دولتي و دخالت دولت در نوع قرار دادها بايد قبل از واگذاري آن به بخش خصوصي پيشبيني شود. عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي و حسابرس معتمد بورس در رابطه با آمادگي شركت هواپيمايي ايران براي ورود به بورس گفت: در حال حاضر اگر شركت هواپيمايي ايران ضرر دهد اين زيان به ضرر دولت است و خود دولت از آن ضرر ميكند اما شركت خصوصي نميتواند چنين زيان بزرگي را تحمل كند. با توجه به شرايط موجود فكر نميكنم كه شرايط مناسبي براي ورود شركت هواپيمايي ايران به بورس وجود داشته باشد.
هشي افزود: مديران دستگاههاي دولتي در شعار مطرح ميكنند كه ميخواهند خصوصيسازي را در كشور گسترش دهند اما در عمل واگذاريها به بخش دولتي افزايش پيدا ميكند.
نمونه اين شعارهاي دولت را در گسترش خصوصيسازي در صنعت بيمه و حملونقل زميني در كشور مشاهده كرديم و بهنظر ميرسد كه در حال حاضر نوبت به صنعت هواپيمايي رسيده باشد كه دولت در رابطه با خصوصيسازي آن شعارهايي را مطرح كند.
سلامي: بعيد ميدانم از خصوصي سازي هما استقبال شود
در رابطه با واگذاري شركت هواپيمايي ايران به بخش خصوصي غلامرضا سلامي، حسابرس معتمد بورس نيز گفت: شركت هواپيمايي ايران در حال حاضر يك شركت زيان ده است. از طرف ديگر مشكل هواپيمايي ايران در حال حاضر مشكل مسافر نيست بلكه بيشتر مشكل نبود هواپيماهاي مدرن براي جابهجايي مسافران است. بهدليل نداشتن هواپيماهاي مدرن بازار را به هواپيماهاي خارجي واگذار كردهايم.
البته بيشتر مسافران ايراني به كشورهاي آمريكا و كانادا پرواز ميكنند اما هواپيمايي ايران پرواز مستقيم به اين كشورها ندارد كه ميتواند ضرر ديگري براي هواپيمايي باشد. وي افزود: با شرايط موجود بعيد بهنظر نميرسد كه كسي علاقهمند باشد درخصوصيسازي هواپيمايي ايران شركت كند و براي خريد آن ابراز تمايل كند. حسابرس معتمد بورس ادامه داد: مشكل ديگري كه در واگذاري شركت هواپيمايي ايران وجود دارد اين است كه قيمتها را دولت تعيين ميكند و با قيمتهايي كه دولت تا تعيين ميكند صرف نميكند كه شركتهاي خصوصي در اين زمينه فعاليت كنند.
چرا كه تا كنون شركت هواپيمايي ايران به شكل دولتي اداره ميشده است و زيان آن را دولت پرداخت ميكرده است. وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا شركت هواپيمايي ايران در حال حاضر قابليت ورود به بورس را دارد يا خير گفت: بورس شرايط خاص خود را اعمال خواهد كرد و اگر شركت هواپيمايي ايران بتواند اين شرايط را بپذيرد قابليت ورود به بورس را خواهد داشت اما اگر غيراز اين باشد نميتواند به بورس وارد شود.
سلاميان با اعتقاد به اينكه بعيد بهنظر ميرسد از واگذاري شركت هواپيمايي ايران استقبال به عمل آيد گفت: بهطور كلي پيشبيني ميكنم كه استقبال زيادي از واگذاري شركت هواپيمايي ايران نشود مگر اينكه شركتهاي شبه دولتي از واگذاري اين شركت استقبال كنند و بهنظر نميرسد مردم عادي علاقه زيادي به واگذاري يك شركت زيان ده داشته باشند چرا كه اگر فردي بخواهد درصد بالايي از شركت هواپيمايي ايران را بخرد اما قيمت گذاري آن توسط دولت صورت گيرد به صرفه نخواهد بود. سلاميان ادامه داد: يكي از مشكلاتي كه در رابطه با خصوصيسازي در ايران وجود دارد اين است كه آزادسازي قبل از خصوصيسازي انجام ميشود و به همين دليل صحيح نيست كه قيمت بليت هواپيما را دولت براي يك شركت خصوصي تعيين كند.
رجايي سلماسي: صورتهاي مالي به دقت بررسي شود
الله وردي رجايي سلماسي، اولين دبير كل بورس پس از انقلاب نيز در رابطه با واگذاري شركت هواپيمايي ايران به بخش خصوصي كه به تازگي از سوي معاون وزير راه و ترابري مطرح شده است به همشهري گفت: واگذاري شركت هواپيمايي ايران نياز به بررسي دقيق دفتر حسابرسي آن دارد و بايد توجه كرد كه واگذاري شركت بزرگي مانند شركت هواپيمايي ايران به سادگي صورت نخواهد گرفت. وي افزود: حسابرسي شركت هواپيمايي ايران بايد با دقت و توسط متخصصين حسابرسي انجام شود و نتايج آن نيز بهصورت شفاف بايداعلام شود تا در واگذاري آن به بخش خصوصي مشكلي به وجود نيايد.
اگر وضعيت مالي شركت هواپيمايي ايران وضعيت مساعدي باشد مطمئنا از واگذاري آن استقبال به عمل خواهد آمد و بخش خصوصي براي خريد آن ابراز تمايل خواهند كرد و همچنين شرايط ورود به بورس را نيز پيدا خواهد كرد. رجايي سلماسي ادامه داد: وضعيت مالي مساعد شركت هواپيمايي ايران در توان آن در سودآوري اثر ميگذارد بنا براين ميتواند در واگذاري آن نقش مهمي داشته باشد.
