 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
نبود نقدينگي کافي در بازار موجب شده اجراي اصل 44 و واگذاري هاي دولتي با مشکلاتي همراه شود. کمبود حجم معاملات انجام شده در بورس علاوه بر کاهش عمق بازار موجب شده بسياري از سرمايه گذاران ترجيح دهند که دارايي هاي خود را در بازارهاي ديگري سرمايه گذاري کنند. افزايش تقاضا در بازار املاک و مستغلات، طلا و ساير بازارهاي جايگزين بيانگر همين مطلب است.
دکتر حسين عبده تبريزي به عنوان آخرين دبيرکل سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران گفت وگويي را در خصوص مشکلات فعلي بازار سهام با روزنامه اعتماد انجام داده که آن را مي خوانيد.
- به نظر شما مهم ترين مسائل و مشکلاتي که اين روزها در بازار سهام به چشم مي خورند، کدام موارد هستند؟
مشکل اصلي بازار سرمايه در شرايط فعلي عدم جذب نقدينگي جديد يا به عبارتي پول تازه (fresh money) است. اگر در خانواده و دوستان نزديک خود نيز تامل و کنجکاوي کنيم، ملاحظه مي شود که از بورس و سهام صحبتي نمي شود. فعالان فعلي بورس از گذشته در شرکت ها و نهادهاي بورس حضور داشته اند و در حال حاضر نمي توانند با سرعت از آن خارج شوند. براي مثال، شرکت هاي تامين اجتماعي از اين امکان برخوردار نيستند که بازار را به سرعت ترک کنند. شرکت هاي سرمايه گذاري بورسي نيز کم وبيش همين وضع را دارند اما حتي همين گروه هم بخشي از سرمايه خود را که توانسته اند آزاد کنند، عمدتاً به بازار مستغلات و پس از آن به طرح هاي عمده نفت و گاز يا معدن منتقل کرده اند. در حقيقت به بازار اوليه رفته اند. شرکت هاي سرمايه گذاري جديد هم کمتر شکل گرفته است که بتواند fresh money را به داخل بازار بياورد. بنابراين بازار فعلي ترکيبي از شرکت هاي مورد اشاره در بالا به علاوه کساني است که هم اکنون به معامله گران روزانه يا Day Trader معروف هستند. اين سرمايه گذاران حقيقي همان گروه هايي هستند که شغل تمام وقت معامله گر بودن را برگزيده اند و به تالارها و شعبات کارگزاري ها رفت و آمد مي کنند. بنابراين جاي عموم مردم براي سرمايه گذاري در اين بخش خالي است.
|
advertisement@gooya.com |
|
|
|
|
- يعني پول جديدي در کشور خلق نمي شود؟
پول جديد هر روز خلق مي شود و متاسفانه بيش از حد هم خلق مي شود اما بازار سرمايه از اين پول جديد طرفي نمي بندد و نقدينگي به سمت دارايي هاي مصرفي با طول عمر بلند از قبيل زمين و ساختمان مي رود. قيمت فرش در طول يک سال گذشته 5/1 برابر شده است يعني بخشي از نقدينگي به سمت اين کالاي مصرفي بادوام مي رود. در حقيقت کالاهاي مصرفي بادوام دوباره وسيله پس انداز شده اند. اين وضعيت در سال هاي 80 تا 83، وضعيت حاکم نبود. در آن سال ها بخش قابل ملاحظه يي از نقدينگي به سمت بازار سرمايه حرکت مي کرد. به علاوه هر روز شرکت جديدي شکل مي گرفت و حجم معاملات بورس افزايش مي يافت. هر چند که آن دوره هم مشکلات خاص خود را داشت اما با اين حال پول جديد به داخل بازار وارد مي شد.
- براي بهبود شرايط بازار چه کارهايي مي توان انجام داد؟
تا زماني که بازار سرمايه نتواند پول جديد را دريافت کند، وضعيت بازار بهبود نمي يابد و شاخص توان افزايش قابل ملاحظه يي که از تورم پيشي گيرد يا حداقل به تورم برسد را نخواهد داشت. مشاهده مي کنيم که وقتي يک سهم جديد به بازار عرضه مي شود، همه سهام ديگر منفي مي شود تا نقدينگي لازم براي خريد سهم جديد فراهم شود، سهم جديد را مي خرند تا چند درصد روي آن سود کنند و دوباره بفروشند و بدين ترتيب سرمايه گذاري که به طور بلندمدت روي سهمي سرمايه گذاري کند، غير از آنها که مجبور هستند براي بلندمدت مالکيت خود را حفظ کنند، وجود ندارد.
-با وجود چنين مسائلي چگونه مي توان پول هاي تازه را وارد بازار سهام کرد؟
علت اينکه اين وضعيت پيش مي آيد اين است که بازار سرمايه حجم ثابتي از نقدينگي را دارد و پول جديد به آن وارد نمي شود. از اين رو پول ثابتي به طور دائم گردش مي کند و از يک سهم به سهم ديگر مي رود.
بازار سرمايه آن گاه وضعيت مناسبي خواهد داشت که پول جديد به آن وارد مي شود، تلاش مقامات بورس براي طراحي و عرضه محصولات جديد نيز در همين راستا است. اميد مي رود اگر صندوق هاي سرمايه گذاري مشترک تشکيل يا فراگير شود، پول جديد به بازار وارد شود.
علت اصلي وضعيت ضعيف بازار در شرايط جاري و به رغم تلاش هايي که مديران بازار براي ايجاد رونق در آن مي کنند، آن است که در شرايط عمومي اقتصاد، موقعيت جهاني اقتصادي و سياست هاي دولت به عوامل محدودکننده يي تبديل شده اند که در نهايت سرمايه گذاري در دارايي هاي واقعي مصرفي را تشويق مي کند.
-اجراي صحيح واگذاري شرکت هاي دولتي به بخش خصوصي از طريق بورس به چه مواردي بستگي دارد؟
تا زماني که اين وضعيت ادامه داشته باشد و پول جديد وارد بازار نشود، برنامه هاي خصوصي سازي نمي تواند به درستي اجرا شود. پول جديدي وجود ندارد که اين دارايي ها را جذب کند. سرمايه گذاري بين المللي نيز به لحاظ چالش هاي سياست هاي خارجي و نيز اقدامات تهديدکننده امريکا و به علاوه عدم آمادگي شرايط داخلي براي جذب سرمايه مانع از آن شده است که سرمايه گذاران خارجي منابع خود را به دارايي هاي موضوع خصوصي سازي تخصيص دهند.
