چند پيشنهاد اجرايي در خصوص راه اندازي يك تلويزيون ماهواره اي خصوصي، محمود فرجامي

مطلب پيش رو نتيجه جستجو وپژوهش هايي است در مواجهه با پرسش هايي پيرامون تاسيس تلويزيون ماهواره اي خصوصي كه با استفاده از منابعي محدود و به سختي (به علت تازگي موضوع در ايران) فراهم آورده شده است که در قالب چند پيشنهاد ارائه مي شود

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

به عنوان مقدمه فرض كنيد چند نفر علاقه مند به فرهنگ و هنر اين كهن بوم و بر كه ضمنا از منافع مشروع مادي نيز بدشان نمي آيد، در صددند تا با منابع محدود مالي، يك شبكه تلوزيوني آبرومند ايراني تاسيس كنند.
طبيعتا در وهله اول اين افراد مايلند از كف مخارج چنين پروژه اي مطلع شوند تا بتوانند بر اساس آن دست به كار شوند. مخارج و هزينه هاي اقتصادي چنين طرحي همچون هر طرح بزرگ ديگري بستگي به مولفه هاي فراواني دارد و از طرف ديگر با ديدي واقع گرايانه، هويداست كه كيفيت و كميت ساخت و پخش برنامه رابطه مستقيمي با منابع مالي دارد.
در نتيجه اطلاعات موازي فني- اقتصادي در مورد مشخصات چنين طرحي اولين و مهمترين نياز موسسين اين شبكه است. در اينجا من نتيجه جستجو وپژوهش هايم را در مواجهه با چنين پرسشهايي را كه با استفاده از منابعي محدود و به سختي (به علت تازگي موضوع در ايران) فراهم آورده ام را در قالب چند پيشنهاد ارائه مي كنم.

1- انتخاب مكان
به نظر مي رسد بهترين مكان براي تاسيس يك شبكه تلوزيوني خصوصي با محوريت پخش براي ايرانيان كشور امارات متحده عربي و به ويژه شهر دوبي است. به دلايل زير :
ا-اين كشور به ايران نزديك و رفت وآمد به آن به سهولت امكان پذير است.
ب - مخارج زندگي و كار در اين كشور در مقايسه با كشورهاي اروپايي يا آمريكايي بسيار پايين است.
ج - تعداد بسيار زيادي ايراني در اين كشور زندگي مي كنند.
د - اين كشور روابط دوستانه و يا دست كم عادي اي با حكومت ايران دارد و به اين خاطر مشكلات سياسي خاصي متوجه دستندركاران اين شبكه نخواهد شد.
ه - با وجود رشد اقتصادي بالا و مهاجرت گسترده به امارات متحده عربي هزينه مكان (مسكن، استوديو و دفتر) در اين كشور هنوز نسبتا ارزان است.
و - بسياري از اتفاقات هنري يا شبه هنري ايرانيان خارج از كشور در كشور امارات متحده و شهر دوبي به وقوع مي پيوندد به طوري كه با قدري تسامح مي توان گفت دوبي پلي ارتباطي بين ايرانيان مقيم داخل و خارج است.
در چنين شرايطي در صورت انتخاب اين كشور براي تاسيس اين شبكه، مساله قيمت مكان را مي توان دقيقتر بررسي كرد. در اين حالت با اجاره يك منزل بزرگ كه داراي اتاقها زياد و محوطه باز بزرگي (نظير حياط، زير زمين يا پاركينگ براي تبديل به استوديوي اصلي) باشد و با توجه به عدم لزوم قرار داشتن اين استوديو در مركز شهر مي توان چنين مكاني را در حاشيه شهر انتخاب كرد. با اين انتخاب هزينه مسكن به شدت كاهش مي يابد. مثلا اجاره يك سال يك منزل ويلايي با 1000 متر زمين و چهارصد متر زيربنا و اتاقهايي بسيار بزرگ در حومه دوبي حدود5 هزار درهم است (هر درهم حدود 250 تومان). در نتيجه با توجه به رسم پيش پرداخت كل اجاره بهاي يكساله در دوبي، مي توان به طور مشخص 2 هزار دلار را براي هزينه يكسال مكان اين تلوزيون و حتي مسكن جند نفر ار كاركنان (بسته به شرايط) در نظر گرفت.
همچنين اگر موسسين اين شبكه مايل باشند براي ثبت آسانتر و نيز پرستيژ بيشتر يك دفتر مناسب (علاوه بر مكان قبلي) در مركز دوبي داشته باشند، اين امر با هزينه سالانه اي در حدود15 هزار درهم ( حدود 5 هزار دلار) كاملا امكان پذير است.
ذكر اين نكته ضروري است كه اين هزينه ها در كشورهاي مشابه نظير كويت و قطر به مراتب كمتر است.

2- ارتباط با ماهواره
براي پخش ماهواره اي و در اختيار داشتن پهناي باند نيز بايستي بهاي يك سال را در ابتدا پرداخت. اين بها نيز بسته به شرايط بين 300 هزار دلار تا يك مليون دلار است. در اين اختلاف قيمت< عوامل متفاوتي چون كيفيت پخش تصوير، محدوده جغرافيايي دريافت سيگنال و امنيت شبكه، تعيين كننده است. براي راه اندازي اين شبكه بر روي ماهواره اي نظير هاتبرد يا عرب ست (كه اغلب ايرانيها آنها را مي پسندند) مبلغي حدود 400 هزار دلار براي يك سال كفايت مي كند.
3- استوديو و ساير سخت افزار
اين شبكه حد اقل بايد يك استوديوي ساده ولي آبرومند داشته باشد. هزينه ايجاد يك استوديو بسته به امكانات فيلمبرداري صدابرداري نورپردازي مونتاژ و غيره از 4000 دلار (استوديويي بسيار كوچك با يك دوربين و ساير امكانات اوليه) به بالا برآورد مي شود. براي تاسيس يك استوديوي متوسط با حداقل سه دوربين و ساير امكانات متوسط، هزينه اي در حدود 30 هزار دلار كاملا كفايت مي كند.
4- مدت پخش
موسسين شبكه اي كه بجاي كميت به كيفيت بها مي دهد و در پي دوري از ابتذال رسانه اي است ، بايستي به شدت از افتادن به دام "24 ساعته سازي" پرهيز كنند. توليد روزانه 6 ساعت برنامه خوب و ديدني خود كاريست كارستان و مردافكن ولي مفيد و كافي. شروع شبكه با روزي 6 ساعت برنامه و پخش در ساعات پربيننده (حدود 6 تا 12 بعد از ظهر) علاوه بر اينكه تامين مالي و مادي تاسيس چنين شبكه اي را ممكن مي سازد مزاياي ديگري نيز دارد. از جمله آنكه اين شبكه بجاي پرداختن هزينه كل يك فركانس، مي تواند از پهناي باند شبكه اي ديگر (كه در اين ساعات برنامه اي ندارد)استفاده كند و در نتيجه كمتر از نيمي از هزينه را بپردازد. علاوه بر اين برنامه سازان شبكه مي توانند در ساعات تعطيلي تلوزيون اقدام به ظبط برنامه ها كنند و به اين ترتيب بدون احتياج به استوديوي اضافي در همان اسوديو برنامه هاي خود را ضبط و يا به عنوان پلاتو از آن براي تمرين نيز استفاده كنند.
5- پرسنل
چنين شبكه اي با 20 نفر پرسنل كارآمد ثابت قادر خواهد بود به راحتي به حيات خود ادامه دهد. حقوق ماهيانه براي چنين افرادي كه احتمالا بخش اعظم ايشان بدين منظور از ايران به امارات كوچ خواهند كرد ماهانه بين هزار تا3 هزار دلار (بسته به نوع كار و ميزان كارآمدي) تخمين زده مي شود.اگر به طور متوسط حقوق ماهانه هر كارمند را 2000 دلار در نظر بگيريم، در ماه 40 هزار دلار و در سال480 هزار دلار حقوق به پرسنل داده خواهد شد. با اين وجود بايد در نظر داشت كه اين حقوق به طور ماهانه و آنهم در انتهاي هر ماه پرداخت مي شود و مانند هزينه مكان كه در ابتدا اخذ مي شود، نيست. بنابراين اين مبلغ نيم مليون دلاري جزو هزينه هاي اوليه شركت محسوب نمي شود و به تدريج مداخلي كه از طريق تبليغات عايد شبكه مي شود، اين مخارج را پوشش مي دهد. با اين وجود بر اساس نوعي محافظه كاري اقتصادي، مي توان حقوق سه ماه اين پرسنل يعني 120 هزار دلار را جزو هزينه هاي اوليه شركت محسوب كرد.
6- امكانات جانبي
چند خط تلفن، چند دستگاه كامپيوتر، لوازم صحنه و ساير امكاناتي از اين قبيل جمعا چيزي كمتر از 10 هزار دلار هزينه دربر خواهد داشت.
7- جمع بندي
آنچه در بالا آمد، هرچند كه دقيق نيست؛ اما مي تواند نمايي كلي از هزينه هاي تاسيس يك شبكه تلوزيوني با دغدغه هاي فرهنگي را بدست دهد. آنچه آمد بر پايه در نظر گرفتن يك شرايط معمولي در زير جمعبندي شده است. طبيعتا داشتن امكانات مادي بهتر، مي تواند به تاسيس تلوزيوني به مراتب بهتر از آن چيزي كه مفروض گرفته شده، بينجامد. همين طور داشتن لابي هاي قوي مثلا براي تاسيس يك نمايندگي اين شبكه در ايران (براي اخذ آگهي و همچنين ساخت برنامه و ارسال گزارش و خبر) و نظير چنين طرحهايي نتايج بهتري به بار آورد.
از طرف ديگر چنانچه موسسين اين شبكه چند نفر همدل و خوشفكر و كارآمد اما از نظر مادي ضعيف باشند مي توانند در بسياري از هزينه ها صرفه جويي كنند (مثلا با استفاده اشتراكي از پهناي باند، چشمپوشي از داشتن دفتر مستقل، كاهش پرسنل، صرفه جويي در امكانات جانبي و قناعت به يك استوديوي كوچكتر) و هزينه ها را به نصف مبلغي كه در زير بدست آمده، كاهش دهند.

400000 اجاره خط ماهواره اي اختصاصي
5000 اجاره دفتر در دوبي
2000 اجاره استوديو در حومه دوبي
120000 حقوق سه ماه پرسنل
10000 امكانات جانبي
30000 هزينه ملزومات استوديو و پلاتو
----------------
حاصل جمع حدود 570 هزار دلار معادل حدودا 500 مليون تومان

در آينده چند طرح و پيشنهاد اجرايي ديگر را در خصوص برنامه سازي چنين شبكه اي با شما در ميان خواهم گذاشت.
تهران - محمود فرجامي
M_farjami@hotmail.com
پي نوشت:
در نگارش اين مطلب از منابع مختلف مكتوب و اكلترونيكي استفاده شده است. همچنين افراد متعددي در استخراج اين اطلاعات كمك نمودند. از دو شخص تشكر ويژه دارم:
آقاي نادر رياحي استاد ارتباطات مقيم آمريكا و نيز آقاي زياد الخديري از مديران عرب ست.