کتابخانه حقوق بشر



















چهارشنبه 19 فروردين 1383

تاملاتى بر جنبه هاى روانشناختى نهضت هاى اعتراضى ايران، بخش دو: نياز به امنيت، عباس احمدي

در بخش يك گفتيم كه نيازهاى انسان به چهار طبقه تقسيم مى شود كه در يك هرم به نام "هرم نيازهاى انسان" قرار گرفته اند. در اين شماره مى خواهيم طبقه دوم اين هرم، يعنى نياز به امنيت را مورد برسى قرار دهيم

تبليغات خبرنامه گويا

advertisement@gooya.com 

خلاصه
در بخش يك گفتيم كه نيازهاى انسان به چهار طبقه تقسيم مى شود كه در يك هرم به نام “هرم نيازهاى انسان” قرار گرفته اند . در طبقه ى اول اين هرم، پنج نيازاساسى انسان، يعنى نياز به هوا، نياز به آب، نياز به خوراك، نياز به خواب، و نياز به سكس قرار دارد . اين نيازها را در شماره ى پيش شرح داديم . در اين شماره مى خواهيم طبقه ى دوم اين هرم، يعنى نياز به امنيت را مورد برسى قرار دهيم .

هرم نيازهاى انسان<br />
هرم نيازهاى انسان

1) نياز به امنيت

نياز به امنيت در طبقه ى دوم هرم نيازهاى انسان قرار دارد . هر جانورى منجمله انسان، مى خواهد كه پنج نياز اساسى خود را در امنيت و آرامش برآورده كند . او مى خواهد در هنگام نفس كشيدن ، يا در هنگام نوشيدن آب، و يا در هنگام خوردن خوراك، و يا در هنگام خوابيدن، و يا در هنگام سكس، كسى مزاحم او نشود . يكى از راه هاى ايجاد امنيت، ﻻنه سازى در بين جانوران و خانه سازى در بين آدميان است . جانوران در حفاظ امن ﻻنه ى خود و آدميان در چهارديوارى خانه ى خويش ، احساس امنيت مى كنند .

2) اهميت نياز به امنيت

نياز به امنيت در طبقه ى دوم هرم قرار دارد . بنابراين از نياز هاى طبقه ى اول كمتر اهميت دارد . هرچه از قاعده ى هرم به راس آن نزديك ترشويم، از اهميت نياز ها كاسته مى شود . مردم تا نياز هاى طبقه ى اول را برآورده نكنند، به فكر ساير نيازها ى طبقه ى دوم و سوم و چهارم نخواهند افتاد . به عنوان مثال، اگرآهویی از شدت نشنگى در حال مرگ باشد، ممکن است امنيت خود را به خطر بیاندازد و از لانه ی خود خارج شود و به سوی آبشخور برود و در آن جا، طعمه ی گرگ ها شود. یا اگر کسی از نظر سکس، دچار قحطی شده باشد، ممکن است خطر بیماری های مقاربتی را به هیچ بگیرد و با افراد مبتلا به ایدز، جماع کند.

اغلب مبارزان سياسى ايران، به اين موضوع بديهى، توجهى ندارند و برنامه هاى سياسى خود را بر مبناى نيازهاى قشرى كه به آن تعلق دارند، تنظيم مى كنند و با كمال تعجب مى بينند كه مردم از فراخوان آن ها استقبال نمى كنند .

3) ايران چهار پاره

مردم ايران يك كليت يك پارچه نيستند، بلكه از نظر جمعيت شناسى از چهار بخش مختلف تشكيل شده اند كه عبارتند از عشاير، روستاييان، پيرامون نشين ها، و شهرنشينها. طبق آمار سال 1996، تعداد عشايرايران حدود يك ميليون و دويست هزار نفر است . تعداد روستاييان ايران حدود بيست و سه مليون نفر است . تعداد پيرامون نشين ها و شهرنشين ها، جمعا، حدود سی و شش مليون نفر است . پيرامون نشين ها كسانى هستند كه از روستا ها به شهرها مهاجرت كرده اند و در محله هاى حاشيه ى شهرها زندگى مى كنند و به صورت حلقه هايى، هسته هاى شهرى را محاصره كرده اند . هرچه از پايتخت و شهرهاى بزرگ به سوى شهرهاى كوچك تر برويم، درصد جمعیت پيرامون نشين ها نسبت به شهر نشين ها، بيشتر مى شود، به نحوى كه در شهرهايى مانند فسا، هسته ى شهرى بكلی از بين رفته است و شهر تماما در اختيار پيرامون نشين ها قرار گرفته است. برای اطلاعات بیشتر به مقاله ی "تهران، شهر بي دفاع" مراجعه کنید.

از نظر روانشناختى، هريك از اين بخش هاى چهارگانه ى مردم ايران، به يكى از چهار طبقه ى هرم نيازهاى انسانى، اهميت بيشترى مى دهند . به عنوان مثال، براى قشرهاى مرفه اى كه نيازهاى اساسى آن ها بر آورده شده است، نياز به نان چندان اهميتى ندارد . در حالی كه براى قشرهايى كه زير خط فقر زندگى مى كنند، نياز به نان يكى از نيروهاى محركه ى اجتماعى است . بنابراین در برنامه ریزی های مبارزاتی، باید "هرم چهار طبقه ى نيازهاى انسانى" و "جمعیت چهار پاره ی ايران" را در نظر گرفت. به عنوان مثال، باید دید فلان برنامه کدام بخش از جمعیت چهار پاره ی ايران و کدام نياز از هرم چهار طبقه ى نيازهاى انسانى را برآورده می کند.

4) تامين امنيت

تامين امنيت يكى از نياز هاى مهم توده هاى مردم است . پهلوى اول به خاطر اقداماتى كه براى تامين امنيت در ايران و قلع و قمع اشرار و تخت قاپو كردن عشاير كرده بود، توانسته بود محبوبيت زيادى براى خود كسب كند . نياز به امنيت آن چنان مورد توجه ى مردم عادى است كه به صورت يكى از خصوصيات بهشت در آمده است . در اساطير مذهبى، بهشت جايى است كه در آن جا شير و آهو در كنار هم در امنيت به سر مى برند و گرگ و ميش از يك چشمه آب مى نوشند . با مطالعه ى وصف بهشت در فرهنگ عوام مى توان به نيازهاى روانشناختى مردم پى برد و ديد كه چگونه نياز مردم به امنيت، از زمين به آسمان منعكس شده است و از فرش به عرش رفته است.

5) سلب امنيت

امنيت به دو طريق ممكن است از بين برود: يكى آن كه مانند ايران، حكومت، علنا و يا در خفا، به بهانه هاى مختلف به خانه هاى مردم و يا خوابگاههاى دانشجويان بريزد و آن ها مورد ضرب و شتم قرار دهد . دوم آن كه مانند عراق، تروريست ها با استفاده از شيوه ى جنگ هاى نامتقارن، فضاى جامعه را ناامن كنند .

تروريست هاى مذهبى براى از بين بردن امنيت، به پيروان خود وعده ى حوران بهشتى مى دهند . اما، اگر قرار بود به هر تروريستى كه بمب به خودش مى بندد و مردم را به ديار عدم مى فرستد، در آن دنيا هفتاد و دو حورى باكره بدهند، قدسيان ملكوت بايد از مقام خود استعفا مى كردند ویک شهرنوی بزرگ در آسمان می ساختند و به طور تمام وقت به شغل قوادى براى تروريست ها مى پرداختند .

6) انتخاب بين بد و بدتر

گاهى مردم بايد بين اين دونوع ناامنى يعنى بين سلب امنيت توسط دولت و سلب امنيت توسط تروريست ها، دست به انتخاب بزنند . به عنوان مثال، در ايران، با آن كه دولت به طور سيستماتيك و هدفمند، امنيت شهروندان را سلب مى كند، اما بر خلاف عراق، از بمب گذارى هاى روزانه و حمله هاى انتحارى خبرى نيست . بسيارى از ايرانيان از ترس آن كه مبادا به وضع عراق دچار شوند، دست اندازى هاى حكومت به حريم خصوصى خود را تحمل مى كنند . دستگاه هاى تبليغاتى حكومت، به خصوص دستگاه عريض و طويل صدا و سيما، روى همين موضوع مانور مى دهد و با بزرگ نمايى عمليات تروريستى و وضعيت هرج و مرج در عراق، توانسته است ترس زيادى در دل مردم ايجاد كند . جناح هايى از حكومتگران ايران نيز به همين دليل از تروريست ها پشتيبانى مى كنند . اما اين پشتبانى اگر از حدى بگذرد ممكن است موجب حمله ى نيروهاى امريكايى به ايران شود . براى مقابله با اين تهديد نظامى است كه برنامه ى ساخت بمب اتم در ايران به طور مخفيانه دنبال مى شود. برنامه اى كه در شرايط بين المللی حاضر، بخت چندانى براى موفقيت ندارد .
***
نتيجه

در اين شماره، نياز به امنيت از نظر روانشناختى مورد بررسى قرار گرفت و اهميت آن در"هرم نيازهاى انسان" نشان داده شد.
***
Abbas.Ahmadi@mailcity.com
http://AbbasAhmadi.Tripod.com

دنبالک:
http://mag.gooya.com/cgi-bin/gooya/mt-tb.cgi/6280

فهرست زير سايت هايي هستند که به 'تاملاتى بر جنبه هاى روانشناختى نهضت هاى اعتراضى ايران، بخش دو: نياز به امنيت، عباس احمدي' لينک داده اند.
Copyright: gooya.com 2008